53 VRAGEN & ANTWOORDEN

 

VRIJMETSELARIJ

1.    Wat is vrijmetselarij?

De Vrijmetselaar 
is gericht op zelfontplooiing
. Op de eerste pagina zag u al “Ken U Zelve”. Dit is een uitermate belangrijk uitgangspunt voor de vrijmetselaar. Hij stelt zich vragen als:
•    wat doe ik?
•    hoe doe ik het?
•    waarom doe ik dat zo?
•    kan ik het beter doen?


Hij doet dat met behulp van symbolen en rituelen. Met behulp van deze symbolen en rituelen wordt een bewustwordingsproces in gang gezet dat onomkeerbaar is. Hij doet dat samen met anderen. De Vrijmetselaar toetst zijn mening, hij luistert naar de mening van anderen en doet daar zijn voordeel mee.

Daarbij wordt de grootst mogelijke vertrouwelijkheid in acht genomen.

Hij verricht deze arbeid in het licht van een hoog beginsel, symbolisch aangeduid als de Opper Bouwmeester Des Heelals. Een hoog beginsel is als begrip bewust gekozen, omdat daarmee een zeer uitgebreide interpretatie mogelijk wordt.

Wat stuurt ons? Is dat een opperwezen of zijn wij dat zelf? Alle interpretaties zijn toegestaan. Van belang is dat we bij onze arbeid de volgende grondslagen in acht nemen.
Ieders recht zelfstandig te zoeken naar waarheid.
Verantwoordelijkheid voor eigen doen en laten.
Gelijkwaardigheid van alle mensen.
Broederschap.
Werken aan het welzijn van de samenleving.

 

2    Wat is het onderscheid tussen Vrijmetselarij en andere geestelijke of maatschappelijke stromingen?

Het onderscheid is de werkwijze en vooral de daarbij horende ritualen en symbolen. De Vrijmetselarij is een leerschool tot het zelfstandig zoeken naar waarheid, zonder opgelegde dwang. De Vrijmetselaar verwerpt dogmatische en totalitaire opvattingen. Hij zoekt wat mensen samenbrengt en neemt weg wat hen verdeelt.

 

3    Wat onderscheidt de Vrijmetselarij van andere geestelijke stromingen?

De Vrijmetselarij heeft veel met andere geestelijke stromingen gemeen. Maar zij onderscheidt zich daarvan door haar geheel eigen methode van werken die wordt gekenmerkt door het gebruik van ritualen en symbolen in de loge.

 

4    Is de Vrijmetselarij een religie of wereldbeschouwing?

De Vrijmetselarij is veeleer te zien als een levenshouding. De Vrijmetselaar ontwikkelt zelfstandig een wereldbeeld. Bovendien arbeidt hij in het hier en nu en niet ten behoeve van het hiernamaals.

 

5    Erkent de Vrijmetselarij het bestaan van een hogere macht?

De Vrijmetselarij heeft geen dogma’s noch leerstellingen. Het is aan de Vrijmetselaar zich een wereldbeeld te vormen. Dat geldt dus ook ten aanzien van het bestaan van een hogere macht. De ene Vrijmetselaar neemt het bestaan ervan aan, de ander zal dat niet doen.

 

6    Hoe verhoudt de Vrijmetselarij zich tot de godsdiensten?

Een godsdienst kent een leer en vereert een Opperwezen. Bij de Vrijmetselarij staat het ‘Ken U Zelve’ en daarmee zelfontplooiing centraal. Er wordt geen opperwezen aanbeden.

 

7    Vrijmetselarij is geen godsdienst. Wel wordt bijvoorbeeld de bijbel gebruikt. Hoe zit dat precies?

De bijbel vervult daarbij een symbolische functie. Er is gekozen voor de bijbel als symbool voor het boek van wijsheid. Vanuit religieuze gronden is het bij uitzondering mogelijk de gelofte af te leggen op de Thora of de Koran.

 

8    Wat betekent Vrijmetselaar zijn in het dagelijks leven?

Dat alles wat hij tijdens het Logeleven leert in de praktijk dient te brengen.

 

9    Wat is een Loge?

De plaats van samenkomst van Vrijmetselaren.

 

10    Is de Vrijmetselarij mystiek?

Het plechtige karakter dat bijeenkomsten van een Loge kunnen hebben, met daarbij bepaalde rituele handelingen, kan bij velen een versterking van hun eigen religieus beleven betekenen. Bij anderen echter zal de Vrijmetselarij niet als mystiek overkomen.
Wel kunnen de achterliggende filosofieën, bedoelingen, gebruiken en de aard van de bijeenkomsten leiden tot een aparte sfeer. En die sfeer valt niet goed te omschrijven. Iedere Vrijmetselaar kent hem, maar deze is zó uniek dat men het niet kan uitleggen, zelfs niet met vergelijkingen. Als bijvoorbeeld geprobeerd zou worden die sfeer te gaan omschrijven als 'fijn weer bij elkaar te zijn', van gemeenschappelijkheid, van broederschap en dergelijke, is dat onvoldoende duidelijk voor de buitenstaander.
Er is sprake van een specifiek soort broederschap. Er is een band ontstaan tussen totaal verschillende mensen die allen dezelfde ervaringen hebben opgedaan en daardoor dat gemeenschappelijke gevoel krijgen. En dat gemeenschapsgevoel zal door menig vrijmetselaar toch als iets mystieks ervaren worden.

 

11    Is de Vrijmetselarij esoterisch?

Als men onder esoterisch verstaat: datgene wat pas door training en inwijding en bovendien door middel van intuïtie toegankelijk wordt, dan is de Vrijmetselarij inderdaad esoterisch te noemen.

 

12    Is de Vrijmetselarij een sekte?

Beslist niet. Een sekte heeft meestal een leider, een goeroe die een leerstelling verkondigt. De leden zijn dan zijn volgelingen. De Vrijmetselaren beoefenen collectief hun individualisme. De Vrijmetselarij kent geen leerstellingen.

 

13    Is de Vrijmetselarij occult?

Er zijn leden voor wie de Vrijmetselarij occulte aspecten heeft - een verborgen leer -. De oude wijsheidsleren zoals het Hermetisme, de Joodse Kabbala, het Zenboeddhisme, de Tarot, de Alchemie, Theosofie, Antroposofie en de leer van de Rozenkruisers (van de 17e eeuw) hebben een esoterische kern die onder het occultisme valt

 

14    Wordt er gediscussieerd over godsdienst of politiek?

Gedachtewisselingen over godsdienst en politiek zijn zeker mogelijk. We hebben het dan over beschouwingen, geen oordelen. Ze mogen, net als iedere gedachtewisseling niet ontaarden in twistgesprekken. Dit geeft aan hoe we met respect met elkaar omgaan en individueel op zoek zijn en niet met de instelling om de ander te overtuigen van de juiste weg.

 

15    Wat is het verschil tussen de Vrijmetselarij en de Rotary of Lions clubs?

Bij de Vrijmetselarij speelt uw maatschappelijke achtergrond in het geheel geen rol. Het hoofddoel is van de Vrijmetselaar 'het aan u zelf werken'. Daarbij zal hij zich als individu inzetten voor de maatschappij. Bovendien wordt u lid door u zelf aan te melden, wat wij noemen de innerlijke drang.
Bij Rotary en Lions is dat een doel van de vereniging. Voor deze clubs moet men worden uitgenodigd lid te worden.

 

16    Is de opvoering van een rituaal te vergelijken met een kerkdienst?

Ook een kerkdienst is een ritueel. Deze staan vaak in het teken van verering van een Opperwezen. De rituelen van de Vrijmetselarij doen dat niet. Zij bevestigen wel de geheimen van de Vrijmetselarij.

 

17    Moet ik mijn godsdienst afzweren of gruwelijke eden afleggen?

Neen, u mag uw godsdienst behouden, echter deze niet aan anderen opdringen.
De enige belofte die u aflegt is de belofte dat u alles wat u als Vrijmetselaar verneemt geheim zult houden.

 

GEHEIMEN

18    Is de vrijmetselarij een geheim genootschap?

Nee, de broederschap is niet geheim, wel besloten. De door ons gebruikte teksten worden alleen aan leden bekend gemaakt.

 

19    Vrijmetselarij heeft iets geheimzinnigs. Is dat zo, of lijkt dat maar zo?

Vrijmetselarij is voor hen die hiermee onbekend zijn, omgeven met een waas van geheimzinnigheid. Het zou kunnen komen door de symboliek en de veelal eeuwenoude ritualen waaraan wij Vrijmetselaren waarde hechten en waarmee wij werken. Ook heeft misschien het feit dat Vrijmetselaren vroeger vele malen zijn vervolgd en dat hun samenkomsten werden verboden, hiertoe bijgedragen. Bovendien hebben Vrijmetselaren zelf in de loop der eeuwen nauwelijks enige bijdrage geleverd tot meer en betere bekendheid. Dat is jammer, want de werkelijkheid is dat de Vrijmetselaar beslist niet behoeft te verbergen dat hij tot de Orde behoort. De levenshouding van de Vrijmetselaar  is onder meer gebaseerd op de erkenning van de menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid en onderlinge verdraagzaamheid. Hieraan is niets geheimzinnigs. Wel mag worden verondersteld dat de Vrijmetselaar zijn eigen geheimen bewaart.Doch deze behoren tot zijn persoonlijk, geestelijk goed, zijn uitrusting op weg naar zelfkennis en geestelijke ontwikkeling.

 

20    Op welk vlak liggen de geheimen?

De geheimen van de Vrijmetselaar liggen op het terrein van de inwijdingen, andere zeer plechtige bijeenkomsten en bepaalde gebruiken. Zo wil men het aannemingsceremonieel van een niet-Vrijmetselaar tot Vrijmetselaar bewaren, evenals het ritueel van de bevordering van Leerling tot Gezel en van Gezel tot Meester.
Vrijmetselaren weten wat de buitenstaander zal missen aan intense ervaringen wanneer hij zich reeds de z.g. geheimen heeft eigen gemaakt en zich daarna wil aansluiten bij de Vrijmetselarij. Het verrassingselement gaat dan verloren.
Die geheimen zijn te vergelijken met de geheimzinnigheid die men toepast wanneer men bij verrassing iemand een cadeau wil geven. Hoe strikter de gever zich aan de geheimhouding bindt hoe groter de verrassing en hoe langer de ontvanger het zich zal blijven herinneren. Een andere nadrukkelijke reden voor het geheim houden van de rituelen is wanneer men ze vertelt aan buitenstaanders of de buitenstaanders ze lezen in bepaalde geschriften. Zij maken dan kennis met een surrogaat van de werkelijkheid. Je kunt je niet voorstellen hoe een sinaasappel smaakt als je er nog nooit eentje geproefd hebt, noch kun je muziek appreciëren al heb je  honderd boeken over muziek gelezen. Zo zal een belangrijk facet van de vrijmetselarij nooit goed te omschrijven zijn.

 

21    Zijn de rituelen geheim?

In iedere goede bibliotheek is de tekst te verkrijgen. De ritualen worden niet vrijgegeven aan aspirant leden om het verrassingseffect van de Inwijding geen geweld aan te doen.

 

22    Mag ik een keer komen kijken?

Neen. Daarmee zouden we de geheimen prijs geven. Wel kunt u Open Dagen bezoeken. Dan wordt er voorlichting gegeven. Ook kunt u een zogenaamde avond voor belangstellenden bezoeken. Daar krijgt u een indruk hoe een comparitieavond verloopt.

 

SYMBOLEN EN RITUELEN

23    Vrijmetselaren hechten kennelijk veel waarde aan symboliek, waarom?

Uit de vorige antwoorden is duidelijk geworden dat de vrijmetselarij haar oorsprong vindt in de bouw. De middeleeuwse (religieuze) bouwkunst kenmerkte zich door het gebruik van licht- en bouwsymboliek. Wij vrijmetselaren trachten deze symboliek naar vermogen in ere te houden.
Hiervoor is een aantal goede redenen te geven:
•    Symbolen spreken een eigen taal. Veel begrippen en denkbeelden die zich niet of nauwelijks in geschrift of in gesproken woord laten uitdrukken, kunnen wel door middel van een teken worden duidelijk gemaakt.
•    Symbolische handelingen grijpen veelal terug op oeroude tradities en op tijdloze wijsheid. Wij vrijmetselaren gebruiken de gereedschappen en geometrische vormen die verband houden met bouw en lichtschepping. Elk werktuig, elke vorm heeft in dit verband een eigen betekenis en brengt ons tot een beter begrip van de aard en de zin van ons menszijn.
•    De diepste symboliek voert in de visie van de Vrijmetselaren terug tot het bewerken van de ruwe steen, zijnde het eigen wezen. Hij wordt geacht deze om te vormen tot een zuivere kubiek om daarmee een bouwsteen te worden in het volmaakte bouwwerk.
•    Symboliek is voor ons Vrijmetselaren geen onderwerp van verering, noch een doel. Het is een waardevol hulpmiddel tot begrip.

 

24    Wat is een ritueel?

Een rituaal is een ceremonieel, bestaande uit het uitspreken van teksten en het verrichten van symbolische handelingen, al dan niet muzikaal begeleid. Onze cultuur kent tal van riten die in sterk aangepaste vorm nog altijd voortbestaan als gebruiken bij belangrijke gebeurtenissen als geboorte, huwelijk en overlijden. Evenals de vroegere bouwloges kent ook de Vrijmetselarij een aantal ritualen, onderdeel vormend van bepaalde plechtigheden.

 

25    Wat zijn symbolen?

Symbolen zijn eigenlijk niet anders dan hulpmiddelen bij het overbrengen van gedachten of gevoelens die vaak moeilijk onder woorden zijn te brengen.
Het hart als symbool van de liefde, het anker als symbool van zekerheid en veiligheid en een vlag als symbool van een natie zijn daar voorbeelden van.
Ook ontleent de Vrijmetselarij veel van haar symbolen aan de vroegere ambachtelijke bouwloges. Behalve van bouwsymbolen maakt zij ook gebruik van lichtsymbolen.

 

26    Wat is de zin van een ritus/ritueel?

Door de regelmatige herhaling van het ritueel wordt de onderlinge band van broederschap versterkt. Er zullen vele Vrijmetselaren zijn die een gevoel van inkeer krijgen en van afstand tot de dagelijkse beslommeringen. Het is ook mogelijk dat men het ervaart als een zelfontdekking, een mystieke of een occulte beleving.

 

27    Wat is een Werkplaats?

Een Werkplaats, ook wel Tempel genoemd is een ruimte speciaal gewijd aan de uitvoering van de rituelen.

 

28    Waarom werkt men met symbolen?

Het gebruik van symbolen schept een gezamenlijk beeld en biedt de mogelijkheid tot een individuele interpretatie, terwijl definities en verklaringen in woorden dikwijls leiden tot een onvruchtbare discussie. De taal der symbolen laat de mens toe met zichzelf, met zijn onderbewuste te spreken.

 

29    Wat betekenen de passer en de winkelhaak?

Passer en winkelhaak zijn de twee meest bekende Vrijmetselarij-symbolen, ontleend aan de bouwkunst. Doordat de winkelhaak twee benen heeft die onwrikbaar ten opzichte van elkaar staan en de passer twee beweeglijke benen heeft zou men de winkelhaak het symbool van de vastigheid (materie) en de passer het symbool van de beweeglijkheid (geest) kunnen noemen.

 

HISTORISCH

30    Waar komt de Vrijmetselarij vandaan en in welke tijd is ze ontstaan?

Uit Schotland en Engeland. Zie Geschiedenis.

 

31    Van wanneer dateert de Vrijmetselarij in Nederland?

In 1734 werd de eerste Nederlandse Loge opgericht. Het is echter waarschijnlijk dat al eerder Loges in Nederland werkzaam waren (1721).

 

PRACTISCH

32    Er wordt wel eens gezegd dat het lidmaatschap is voorbehouden aan intellectuelen en beter gesitueerden. Is daar iets van waar?

Vrijmetselarij heeft niets te maken met maatschappelijke status of met intellectueel niveau. Het lidmaatschap van de Orde staat open voor elke vrije man van goede naam, dat wil zeggen voor elke man die zich niet gebonden acht aan oneigenlijke beperkingen van geestelijke en maatschappelijke aard en die handelt vanuit oprechte intenties. Vrijmetselarij is niet voor geleerde ” weters”, maar voor oprechte zoekers, ongeacht de plaats die zij in dit maatschappelijk bestel innemen.

 

33    Vrijmetselarij is een mannenaangelegenheid, waarom geen vrouwen?

 

Deze stelling is op zich onjuist. Er is voor elk wat wils. Er is een Vrijmetselarij voor uitsluitend mannen, er is een Vrijmetselarij voor uitsluitend vrouwen (Vita Feminea Textura of Weefsters) en er is een gemengde vrijmetselarij (Le Droit Humain).

 

 

34    De Orde van Vrijmetselaren noemt zich een inwijdingsgenootschap. Houdt dit een blijvende verbintenis in?

Het antwoord op deze vraag kan kort zijn. Wanneer een vrijmetselaar meent om persoonlijke redenen het lidmaatschap van de Orde te moeten beëindigen, dan heeft hij alle vrijheid uit te treden. Hij treedt toe uit vrije wil en kan ook uit vrije wil zijn lidmaatschap opzeggen, hoezeer zijn logegenoten dat laatste ook zouden betreuren. Elke Vrijmetselaar is en blijft autonoom. De vrije wil, de persoonlijke keuze en de eigen verantwoordelijkheid nemen in de maçonnieke levenshouding een belangrijke plaats in.

 

35    Hoe is de Vrijmetselarij georganiseerd? Is het een vereniging?

Elke Loge in Nederland ressorteert onder de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden te Den Haag. De Loge is een normale vereniging en aldus ingeschreven en koninklijk goedgekeurd. De vereniging fungeert bestuurlijk als een zelfstandige eenheid met statuten en een huishoudelijk reglement. Hierin is de wijze van bestuur, het wisselen van bestuursfuncties, de verplichtingen t.a.v. het huishoudelijk reglement en huishoudelijke vergaderingen, financiële zaken, aanneming van leden etc. geregeld. Elk land is met een eigen organisatie structuur, een eigen hoofdbestuur en een eigen beginselverklaring autonoom.

 

36    Schept het lidmaatschap zware verplichtingen, bijv. ook financieel?

Het lidmaatschap van de Orde legt geen verplichtingen op, waaraan niet of bezwaarlijk kan worden voldaan. Zoals in de toelichting op de vorige vraag gesteld, geeft iedere Broeder op zijn eigen wijze inhoud aan zijn lidmaatschap. Uiteraard wordt een sterke betrokkenheid met, en toewijding aan de arbeid verondersteld. Het regelmatig samenkomen maakt hier deel van uit. De contributie is vergelijkbaar met die van andere verenigingen die evenredige financiële verplichtingen dienen na te komen. In beginsel staat het lidmaatschap open voor iedere man, ongeacht zijn godsdienstige of politieke overtuiging of zijn maatschappelijke status.

 

37    Hoe kan men lid worden?

Door het invullen van een aanmeldingsformulier. Zo’n formulier kunt u vanaf onze website downloaden. U kunt het aanvragen bij de voorlichter via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. .

 

38    Wat biedt de Vrijmetselarij?

Broederschap, mogelijkheid tot persoonlijke ontwikkeling in een vertrouwde omgeving, rust, harmonie, gelijkstemden, en de mogelijkheid tot het vergelijken van meningen.

 

39    Hoe staat de Vrijmetselarij tegenover het wettig gezag?

Voor zover dit gezag in overeenstemming is met eigen geweten dient men zich te houden aan het wettig gezag.

 

40    Wat zijn de Weefsters?

Weefsters zijn leden van de vrouwenorde ‘Vita Feminea Textura’ (het leven van de vrouw als een weefsel). Deze orde is opgericht op 17 juli 1947. Een aantal vrouwen van Vrijmetselaren bij elkaar kwam ter bespreking van de mogelijkheid een Orde te stichten met eenzelfde doelstelling als de Orde van Vrijmetselaren. Zij hadden gemerkt dat hun echtgenoten inspiratie en stimulans vonden tijdens de bijeenkomsten in hun Loges en vroegen zich af of er niet iets dergelijks kon zijn voor vrouwen; eenzelfde mogelijkheid tot innerlijke ontplooiing, maar dan met specifiek op de vrouw gerichte riten en symbolen. Men kent drie graden, t.w. die van Spinster, Weefster en Ontwerpster.

 

41    Hoe vaak en waar komt men bij elkaar?

Wij komen eenmaal per week in de werkplaats van de loge bijeen. Er zijn Loges die twee keer per maand bijeenkomen.

 

42    Kan iedereen lid worden?

Iedere “vrije man van goede naam” ouder dan 18 jaar die de beginselverklaring aanvaardt kan lid worden.

 

43    Is er een leeftijdsgrens aan het lidmaatschap verbonden?

Er is een ondergrens van 18 jaar. Naar boven is er geen grens.

 

44    Kan men het lidmaatschap beëindigen?

Altijd. U hoeft slecht een brief te schrijven dat u uw lidmaatschap wil beëindigen.
Dat neemt niet weg dat men in principe lid wordt voor de rest van uw leven. Daarom wordt er in de periode voorafgaande aan het lidmaatschap veel met elkaar gesproken. De loge wil weten dat u bij haar past en u dient het gevoel te hebben dat de Loge bij u past.

 

45    Is er een proeftijd?

Neen. Dit zou het verrassingseffect van de Inwijding teniet doen. Er wordt veel aandacht besteed aan de voorbereiding.

 

46    Kan ik als gelovige lid worden van de Loge?

Ja. Iedereen heeft recht op 'zijn waarheid'. Er wordt echter van u verwacht dat u de mening van een ander respecteert, dus uw mening niet opdringt aan een ander.

 

47    Helpen Vrijmetselaren elkaar altijd?

Het is ieders taak om een ander in de samenleving te helpen en mededogen te hebben met mensen die in moeilijkheden verkeren. Ook Vrijmetselaren helpen elkaar als broeders in de wetenschap dat we allen verantwoordelijk zijn voor eigen doen en laten.

 

48    Vervullen Vrijmetselaren doorgaans hogere functies?

Vrijmetselaren zijn mensen zoals iedereen en bekleden functies in allerlei rangen en standen
.

 

49    Hoe kun je Vrijmetselaar worden?

Door toe te treden tot de Orde door aanmelding bij een loge. Adressen zijn gemakkelijk in het telefoonboek te vinden, via zoekmachines op internet of anders te verkrijgen bij de Orde in Den Haag. Op de website van de orde www.vrijmetselarij.nl is een lijst opgenomen van loges met bijbehorende telefoonnummers.
De contactgegevens van Loge De Gooische Broederschap in Hilversum staan op de contactpagina.

 

50    Maken Vrijmetselaren onderscheid in ras en geloof?

Vrijmetselaren trachten mensen en volken te verenigen door weg te nemen wat mensen verdeelt. Een dergelijk onderscheid is er volstrekt niet.

 

51    Ik wil wel meer weten wat moet ik doen?

Er zijn verschillende mogelijkheden. U kunt via deze site laten weten dat u een gesprek wilt, u kunt brochures aanvragen en u kunt op de literatuurlijst boeken uitzoeken en lezen over de Vrijmetselarij.

 

52.    Hoelang duurt die hele procedure?

De procedure kan in 5 tot 6 maanden doorlopen worden.

 

53.    Hoeveel kost het?

De contributie van de De Gooische Broederschap bedraagt € 300 per jaar.

 

53.    Heb ik speciale kleding nodig?

Bij De Gooische Broederschap dragen de leden op een comparitie-avond nette vrijetijdskleding. Voor bijeenkomsten in de tempel is een rokkostuum, smoking of een donker kostuum nodig. Hiermee wordt de gelijkwaardigheid van alle leden tot uitdrukking gebracht. Door de kleuren zwart en wit ontstaat er een harmonieus beeld.